Menu
Expo Geknipt voor kinderen (tot 29.03.2019).
Activiteit
donderdag 8 november 2018

De Franse uitdrukking c’est une image d’Épinal is zowat te vertalen als ‘het is een mooi plaatje’. Dit heeft zowel betrekking op de kwaliteit van de prent als op de soms naïeve of stereotype voorstelling. Épinal in de Franse Vogezen was een centrum waar prenten werden gedrukt die immens populair waren bij de Franse bevolking. Vooral heiligenlevens en de veldslagen van Napoleon Bonaparte kenden in de 19de eeuw succes. De prenten werden ook in België verspreid. Een zeintje wale (letterlijk: een Waals/Frans prentje) wordt in het Gentse dialectenwoordenboek vertaald als een prent uit Épinal. De prenten die aanvankelijk gedrukt werden voor volwassenen, werden al vlug goedkoop speelgoed voor de Franse en Belgische kinderen.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog ontstond een zeer specifieke productie, om het moreel van de troepen en bevolking op te krikken. Kunstzinnige prenten en creatieve bouwpakketten waarmee kinderen oorlogstaferelen in elkaar konden knutselen, bejubelden de strijdende Fransen en staken de draak met de Duitsers. De barbaarsheid van de Duitse agressor werd hierbij sterk in de verf gezet. Duitsers werden als Attilla de Hun of de dondergod Thor voorgesteld. Andere prenten trekken keizer Wilhelm II of de Duitse kroonprins in het belachelijke. Sommige prenten zijn getekend als een stripverhaal. Andere prenten kon je met het nodige knip- en plakwerk omtoveren tot prachtige diorama’s van oorlogstaferelen.

België voerde als klein landje een dappere strijd tegen de Duitsers die tegengehouden werden aan de IJzer. Ons land steeg hierdoor in aanzien bij Engelsen en Fransen. Om de moed van het onschuldige België in de verf te zetten, werden ook een aantal prenten met Belgische onderwerpen gedrukt. We zien de brandende Lakenhalle van Ieper, Koning Albert I en zijn dappere generaals, de strijd om Diksmuide. De Belgen worden un grand peuple genoemd en geroemd om hun strijdlust.

De prenten van Épinal waren zeker geen onschuldig speelgoed. Ze wilden kinderen al op zeer jonge leeftijd bewust maken van de oorlog en klaarstomen voor hun rol in die oorlog als volwassene. Jongens werden later soldaat, meisjes zouden verpleegster worden of achter de frontlinie logistieke steun kunnen bieden. Al spelende met soldaatjes leerde men alvast zijn plaats én de vijand kennen. Belgische en Franse kleuters werden trouwens vaak gefotografeerd in mini-legeruniformpjes. Ook die zijn te zien in de tentoonstelling.

Liberaal Archief/Liberas toont in de tentoonstelling Geknipt voor kinderen Épinalprenten uit de eigen collectie, aangevuld met prenten uit de collectie van het Musée de l’Image in Épinal zelf. De titel Geknipt voor kinderen verwijst uiteraard naar het knip- en plakwerk waarmee kinderen de bouwpakketten in elkaar knutselden. Maar ook in deze tentoonstelling kunnen kinderen zelf aan de slag. Liberaal Archief/Liberas maakte een educatief pakket voor scholen.

Curator van deze tentoonstelling is Patrick Vanleene, projectcoördinator Bezoekerscentrum Westfront Nieuwpoort.

Gratis te bezoeken in Liberaal Archief/Liberas van donderdag 8 november 2018 tot en met vrijdag 29 maart 2018, elke werkdag tijdens kantooruren (ma-do: 9-17 u. vrij: 9-12 u.).

Scholen en/of leraren die de tentoonstelling willen bezoeken en het educatief pakket wensen te gebruiken kunnen contact opnemen via educatie@liberas.eu.

Expo Geknipt voor kinderen (tot 29.03.2019).