Dat verhaal verdient bewaring, want het is kwetsbaar. Het bedrijfsleven is een van de meest bepalende krachten in onze samenleving, maar anders dan musea of archieven heeft geen enkel bedrijf een erfgoedopdracht. Bij een faillissement, fusie of verhuis verdwijnt decennia aan geheugen vaak voorgoed in de container. Actieve zorg voor bedrijfserfgoed is daarom geen luxe, maar een noodzaak voor wie het collectief geheugen wil bewaren. Liberas neemt die verantwoordelijkheid op en nodigt iedereen uit om mee te kijken.

 

Collectie

In 2026 zet Liberas zowel bij verwerving als verwerking van erfgoed extra in op bedrijfsarchief en bedrijfserfgoed.

Bijzondere aandacht gaat naar (auto)mobiel erfgoed. Door een samenwerking met BEHVA (Belgian Historic Vehicle Association) en het Fonds Belgische stichting voor het Automobielpatrimonium - Fonds Fondation belge pour le Patrimoine Automobile (FSA) (Koning Boudewijnstichting) is in 2025 een omvangrijke collectie archief, documentair materiaal en bibliotheek bij Liberas in bewaring gegeven. Begin 2026 zijn enkele inventarissen opgesteld (o.a. Belgian Shell). Enkele dagen per week zijn vrijwilligers aan de slag om deze collectie in kaart te brengen.

 

Publiekswerking

17 oktober 2026: Bedrijfserfgoed in de kijker: een namiddag vol inspiratie

In oktober 2026 organiseert Liberas een colloquium over bedrijfserfgoed, met een gevarieerd programma voor erfgoedprofessionals, vrijwilligers uit de heemkunde en familiekunde, én ondernemers die nadenken over de toekomst van hun eigen bedrijfsgeschiedenis. De namiddag brengt een brede waaier aan thema’s samen. Aan de hand van een concreet Vlaams familiebedrijf wordt getoond hoe een bedrijfsarchief systematisch kan worden geïnventariseerd. Briefhoofden als historische bron komen aan bod in een boeiende verkenning van honderdvijftig jaar visuele bedrijfscommunicatie. Inspirerende voorbeelden uit de wereld van bier, koffie en chocolade illustreren hoe grote merken omgaan met hun erfgoed en hoe brand heritage een krachtig instrument kan zijn. Mobiel erfgoed krijgt een aparte plek in het programma, met aandacht voor collecties die de industriële en ambachtelijke geschiedenis tastbaar maken. Ten slotte laat een archiefvormer zien hoe ook een dienstverlenend bedrijf zijn eigen geschiedenis bewust kan documenteren en ontsluiten. Het colloquium sluit af met een synthese van bevindingen en handvatten voor wie zelf aan de slag wil met bedrijfserfgoed.

OPGELET: De Inspiratienamiddag Bedrijfserfgoed van zaterdag 17 oktober 2026 gaat door omstandigheden niet door op die datum. Wij onderzoeken of we de namiddag op een later moment kunnen organiseren.

 

Digitalisering

Liberas werkt systematisch aan de digitalisering van periodieken, zodat de inhoud ook online toegankelijk wordt voor onderzoekers, erfgoedprofessionals en geïnteresseerde lezers. De keuze van welke periodieken gedigitaliseerd worden, is geen toevallige. Liberas werkt planmatig en stemt de digitaliseringsinspanningen af op de thematische jaarprogrammering en de noden van het onderzoeksveld.

Liberas zet in 2026 bijzonder in op de digitalisering van periodieken die de geschiedenis van het Vlaamse en Belgische bedrijfsleven documenteren. Bladen van beroepsverenigingen en vakorganisaties, maar ook huisorganen van individuele bedrijven, vormen een rijke en vaak onderschatte historische bron. Ze bieden een inkijk in de arbeidsorganisatie, de beroepstrots, de sociale verhoudingen en de economische evoluties van hun tijd. 

 

Onderzoek

Liberas beperkt zich niet tot het bewaren en ontsluiten van bedrijfserfgoed — de collecties vormen ook een actieve voedingsbodem voor historisch onderzoek. In het kader van het jaarthema dienen de onderzoeksmedewerkers van Liberas publicatievoorstellen in rond de collectie bedrijfserfgoed voor nationale en internationale academische tijdschriften. Daarnaast nemen zij deel aan studiedagen en congressen, en zoeken ze voortdurend naar nieuwe onderzoekslijnen die aansluiten bij het bestaande erfgoed in de collectie.

De rijkdom van die collectie — van archieven van beroepsverenigingen en vakbladen tot bedrijfsarchieven van familieondernemingen — opent perspectieven voor uiteenlopende historische vraagstellingen die voor de toekomst verder zullen worden uitgewerkt. Met deze verfijning en aanvulling van de onderzoeksagenda wil Liberas niet alleen bijdragen aan de wetenschappelijke valorisatie van bedrijfserfgoed, maar ook de brug slaan tussen archief, academische wereld en een breed publiek van erfgoedgeïnteresseerden en ondernemers.

 

Referenties

Liberas zet in 2026 volop in op bedrijfserfgoed en bedrijfsarchief. Dit thema heeft bij ons al een lange geschiedenis. Lees er meer over via deze artikels:

Logo thema bedrijfserfgoed

Uit onze collectie in de kijker

UITGELICHT

Datum
1908

Grand Prix van Dieppe 1908

Grand Prix van Dieppe 1908 Henri Cissac en Jules Schaube in hun Panhard-Levassor (h: 170 mm, b: 120 mm) 7/7/1908

Datum
1955

Het Willemsfonds Boom op reis naar Londen

Het Willemsfonds Boom op reis naar Londen Informele beelden tijdens het bezoek aan Londen (h: 90 mm, b: 63 mm), (h: 110 mm, b: 80 mm) 1955

Datum
1954

Veldmaarschalk Montgomery te Oostende, 1954

Veldmaarschalk Montgomery te Oostende, 1954 Adolphe Van Glabbeke (minister van Openbare Werken en Wederopbouw) met de Britse veldmaarschalk Bernard Montgomery (h: 180 mm, b: 130 mm). 12/7/1954