Onze noorderburen herdenken in 2023 de grondwetswijziging van 1848. 175 jaar geleden werd in Nederland de “Grondwet van Thorbecke” gestemd, genoemd naar de liberale staatsman Johan Rudolph Thorbecke (1798-1872). Hij was voorzitter van de zogenaamde grondwetscommissie, een door koning Willem II in het leven geroepen orgaan dat van Nederland een moderne parlementaire democratie moest maken. Door deze grondwetswijziging kreeg de Tweede Kamer der Staten-Generaal (te vergelijken met onze Kamer van Volksvertegenwoordigers) veel meer invloed en werden de leden rechtstreeks verkozen. De herziening hield nog tal van andere maatregelen in, die tot vandaag de basis vormen van de Nederlandse parlementaire werking. De nieuwe grondwet was grotendeels het resultaat van zijn denkwerk en politiek vernuft.
Deze mijlpaal in de Nederlandse politiek wordt herdacht met een colloquium van Liberas in samenwerking met de Nederlandse TeldersStichting, een denktank genoemd naar de liberale politicus Ben Telders (1903-1945). Liberas en de TeldersStichting werkten al vaker samen. Zo werd in 2019 in Mechelen het boek De liberale strijd om vrouwenkiesrecht van Fleur de Beaufort en Patrick van Schie voorgesteld. De Beaufort is wetenschappelijk medewerker van de TeldersStichting, van Schie is er directeur.
Het colloquium bestaat uit twee delen, enerzijds een historisch luik, anderzijds een gedeelte waarin de hedendaagse relevantie wordt onderzocht. Voor dit laatste doet men een beroep op de Belg Thomas Leys. Hij is adviseur Institutionele Hervormingen op het kabinet van premier Alexander De Croo en bekijkt het belang van nationale grondwetten in een wereld waar mensen- en burgerrechten ook door internationale verdragen kunnen geregeld worden.
Maar ook in het historische luik komt België aan bod. Zo wordt de buitenlandse invloed op de totstandkoming van de “Grondwet van Thorbecke” besproken, en het lijkt logisch dat hiervoor in eerste instantie naar ons land wordt gekeken. België had zich immers 18 jaar eerder van Nederland afgescheurd en een voor zijn tijd zeer liberale grondwet aangenomen.
Het colloquium vond plaats in Den Haag, op vrijdag 29 september 2023.
