Met liberale grondslag?
Het moet gezegd: organisaties zoals Damiaanactie, Broederlijk Delen en Oxfam zitten wellicht iets meer vooraan in het collectieve bewustzijn van de meeste mensen. En inderdaad, het domein van de ontwikkelingssamenwerking was altijd al stevig verankerd in de christelijke en socialistische zuilen in België. Toch tonen organisaties als Livos en Delipro aan dat ook in liberale middens wel degelijk aandacht was voor de globale strijd tegen ongelijkheid. Het omvangrijke archief van Delipro en de talloze dossiers van vrijwilligers die door Delipro werden uitgezonden, tonen aan dat de organisatie daadwerkelijk een zekere impact had.
Delipro werd opgericht in 1964 als direct gevolg van het PVV-PLP-partijcongres van 1962 en stond onder ‘hoge bescherming’ van Pierre Descamps, Jean Rey en Omer Vanaudenhove. Volgens Delipro zelf is de organisatie zelf daarmee een van de oudste ngo’s van België. Belangrijkste initiatiefnemer voor het project was echter de Waalse liberaal Charles Petitjean. Petitjean was op dat moment betrokken bij de jongerenafdeling van de PLP en bleef gedurende de hele bestaansperiode betrokken bij Delipro.
Een groep jongeren uit Burkina Faso met een T-Shirt van Delipro.
Enkele vrijwilligers aan het werk in een project in Tunesië.
De projecten die Delipro in haar 50-jarig bestaan realiseerde, waren enorm uiteenlopend: vooral zorg voor personen met een handicap, educatieve projecten en projecten voor infrastructuurontwikkeling vallen op. Delipro was vooral actief in Afrika, in mindere mate in Zuid-Amerika en slechts zeer beperkt in Azië. In Afrika vallen vooral de projecten in Tunesië en Burkina Faso op. In haar communicatie spreekt Delipro dikwijls over haar uitgesproken “Liberaal-Humanistische” missie.
Uitdagingen
Doorheen haar bestaan kreeg Delipro met heel wat uitdagingen te maken. Hoewel de organisatie werd opgericht als tweetalige nationale organisatie, was het duidelijk dat Delipro vooral een Franstalig bereik had, ondanks de zorgvuldig samengestelde bestuursorganen. De meeste coöperanten leken afkomstig uit Wallonië of Brussel. Met de oprichting van Livos in 1982, die zich profileerde als Vlaamse en liberale NGO, leek de rol van Delipro in Vlaanderen uitgespeeld. Ondanks deze tegenslag bleef de organisatie actief in Vlaanderen en trachtte zij daar nog provinciale subsidies te verkrijgen.
In de jaren 1990 kreeg de organisatie het bovendien moeilijk met het nieuwe beleid van de regering Dehaene II inzake ontwikkelingssamenwerking. Een aantal factoren speelden hierbij vermoedelijk een rol. In de jaren 1980 was het departement ontwikkelingssamenwerking de bevoegdheid van staatssecretarissen van liberale signatuur. In 1995 kwam Reginald Moreels (toen CVP) als staatssecretaris op ontwikkelingssamenwerking. Hij voerde grondige hervormingen door in de sector. Zo kwam met name het verminderen van het aantal ngo’s op tafel. Delipro overleefde de besparingsgolf, maar in 2005 sloot de organisatie toch de boeken.
Charles Petitjean op een bijeenkomst van de Kiwanis in Charleroi.
Het archief
Het archief van Delipro is bijzonder uitgebreid. Elk project, zeker vanaf de jaren 1980, is zeer goed gedocumenteerd met briefwisseling, verslagen en boekhouding. Deze stukken maken het mogelijk om de ontwikkelingssamenwerking tot in het kleinste detail op het terrein te bestuderen. Vooral de persoonlijke verslagen van de coöperanten zijn bijzonder rijke egodocumenten. Daarnaast bestaat een groot deel van het archief uit de opvolgingsdossiers van de coöperanten. Via deze dossiers is het mogelijk om het volledige traject van een vrijwilliger te reconstrueren. Deze dossiers bevatten briefwisseling, verslagen, documentatie, evaluaties en allerlei administratieve stukken. Verder omvat het archief ook een ruime correspondentie met diverse buitenlandse organisaties en overheden. Daardoor kunnen ook de buitenlandse contacten (vooral van Charles Petitjean) onderzocht worden. Daarnaast zijn er documenten met betrekking tot het beleid van Delipro: (ontwerpen van) beleidsplannen, jaarverslagen, contacten met subsidiërende overheden en koepelorganisaties binnen de sector van de ontwikkelingssamenwerking.
Het volledige archief heeft een omvang van 47,7 meter. De inventaris is raadpleegbaar op de Liberas-website. Daarnaast zijn ook verschillende tijdschriften die door Delipro werden uitgegeven, beschikbaar via de bibliotheekcatalogus. Ten slotte is er een rijke fotocollectie met honderden foto’s die vrijwilligers maakten tijdens hun projecten (vooral vanaf de jaren 1980). Deze collectie is in het voorjaar van 2025 verder ontsloten, dankzij de hulp van een stagiair. Het archief van Delipro is, na ondertekening van een onderzoekscontract, raadpleegbaar voor onderzoek in de leeszaal van Liberas.
