Het archief van Willy De Clercq

Een halve eeuw liberale praxis

Willy De Clercq (1927-2011) groeide uit tot een van de belangrijkste figuren uit de geschiedenis van het Belgische liberalisme. Na zijn studies aan de Rijksuniversiteit Gent bouwde hij een carrière uit als advocaat, docent en politicus. Vanaf het einde van de jaren 1950 bekleedde hij tal van vooraanstaande functies, waaronder vicepremier, minister van Begroting, minister van Financiën en minister van Buitenlandse Handel. Als eerste voorzitter van de Vlaamse PVV speelde hij bovendien een belangrijke rol in de uitbouw van het naoorlogse liberalisme in Vlaanderen.

Ook internationaal verwierf De Clercq aanzien. Hij was onder meer voorzitter van het Interimcomité van het Internationaal Monetair Fonds (IMF), Europees Commissaris voor Buitenlandse Betrekkingen en Handelspolitiek en jarenlang lid van het Europees Parlement. Binnen de internationale liberale beweging bekleedde hij leidinggevende functies als voorzitter van de ELDR en van de Liberale Internationale. Vanuit zijn engagement in het Europees Parlement, de Europese Beweging en de Unie van Europese Federalisten bleef hij zijn hele leven een overtuigde pleitbezorger van Europese integratie.

Het archief

De archieven van Willy De Clercq behoren tot de belangrijkste politieke archiefbestanden die bij Liberas worden bewaard. Eerder werd al zijn omvangrijke persknipselcollectie ontsloten, die onderzoekers een eerste toegang bood tot zijn politieke carrière en publieke beeldvorming. Met de volledige ontsluiting van zijn archief komt daar nu een veel diepgaandere bron bij. Het volledig ontsloten archief bestaat uit 75 meter documenten.

De samenstelling van het archief weerspiegelt de loopbaan van De Clercq. Vooral zijn internationale en Europese activiteiten zijn sterk vertegenwoordigd. Zijn werkzaamheden als Europees Commissaris, zijn betrokkenheid bij de onderhandelingen rond de GATT-akkoorden, zijn inzet voor de Europese economische en monetaire integratie en zijn internationale handelscontacten komen uitvoerig aan bod. Ook zijn engagement binnen de Europese liberale beweging en zijn werkzaamheden binnen de Commissie Externe Betrekkingen van het Europees Parlement laten een rijk archiefspoor na.

Daarnaast bevat het archief een brede waaier aan documenten die verschillende facetten van zijn politieke en maatschappelijke activiteiten belichten. Zo is er een omvangrijke reeks politieke briefwisseling die vanaf de jaren 1970 redelijk volledig bewaard bleef. Ook zijn werkzaamheden als volksvertegenwoordiger, vooral op het vlak van economisch en fiscaal beleid in de jaren 1960 en 1970, zijn goed gedocumenteerd. Verder vinden we dossiers terug over zijn betrokkenheid bij organisaties en ondernemingen zoals Care International, de Stichting Flanders Technology en Union Chimique Belge (UCB).

Het archief werpt eveneens licht op De Clercq als communicator. Hij stond bekend als een begenadigd spreker en bereidde zijn toespraken bijzonder grondig voor. Talrijke voorbereidende nota's, documentatiemappen en persoonlijke aantekeningen tonen hoe zorgvuldig hij argumenten opbouwde en liberale ideeën uitdroeg.

Een bijzondere aanvulling vormt het kabinetsarchief van De Clercq als vicepremier in de regering-Vanden Boeynants-De Clercq (1966-1968). Het is uitzonderlijk dat een kabinetsarchief uit deze periode zo volledig bewaard bleef. Het bevat dossiers van de ministerraad, ministeriële comités en voorbereidende stukken voor belangrijke beleidsbeslissingen. Een recente aanwinst van fotoalbums uit dezelfde periode geeft deze bestuurlijke documenten bovendien een menselijk gezicht. Samen vormen deze bronnen een waardevolle toegangspoort tot de politieke geschiedenis van het naoorlogse België.

Onderzoekers die het archief van Willy De Clercq wensen te raadplegen, kunnen hiervoor een afspraak maken bij Liberas. Zoals voor alle politieke archieven in onze collectie geldt een raadpleegbaarheidstermijn van vijftig jaar. Daardoor zijn momenteel vooral de stukken uit de eerste decennia van De Clercqs politieke loopbaan toegankelijk voor onderzoek.