In de afgelopen jaren heeft Liberas enkele collecties van regionale pers gedigitaliseerd, waaronder de Journal de Gand (1856-1923), De Stad Eecloo (1890-1914) en Vrij Limburg (1911-1962). De bladen zijn eenvoudig doorzoekbaar via de website www.liberas.eu. Voor een bijdrage in Vlaamse Stam. Tijdschrift voor familiegeschiedenis deden wij zelf onderzoek naar de erfgoedwaarde van deze collecties met als uitgangspunt de berichtgeving over honderdjarigen of eeuwelingen. In de 19de en vroege 20ste eeuw was het nog heel uitzonderlijk om de leeftijd van 100 jaar te bereiken. Wanneer deze kaap overschreden werd, leverde dat in veel gevallen een nieuwsbericht op.
Dankzij gedigitaliseerde regionale kranten is zo op korte tijd heel wat informatie terug te vinden over bepaalde onderwerpen. In het voorbeeld van de honderdjarigen lukt het om een globaal beeld te krijgen met namen en plaatsen, meer informatie te vergaren over gezondheidstoestand en krijgt men een relaas van de huldiging (o.a. ook geschenken, herinneringskaarten, gedichten, gelegenheidspublicaties,…). Over de wijze waarop de maatschappij zorgt voor deze ouderlingen is dan weer minder informatie te vinden.
De stukken bieden op een ander niveau opstap naar andere informatie. Bij de viering verschenen overzichten van huldecomités die het mogelijk maken om zowat het hele verenigingsleven uit een dorp in kaart te brengen. Het overlijden van een honderdjarige vormt de aanleiding om afscheidsredes en meer uitgebreide levensschetsen te publiceren. Het raadplegen van gedigitaliseerde regionale bladen biedt ongetwijfeld een waardevolle aanvulling op onderzoek dat in het verleden is gebeurd.
De verwachting is verder dat in de toekomst de digitale systemen steeds krachtiger zullen worden, o.a. door het uitwisselen van informatie bij zoekopdrachten en het zelf leggen van verbanden. In collecties van collega-instellingen zijn ook interessante sporen naar deze honderdjarigen te vinden. Vooralsnog dient de onderzoeker zelf de nodige creativiteit aan de dag te leggen. Digitaal zoeken in de regionale pers brengt niet meteen een hapklare maaltijd: het is zoeken, proberen en blijven zoeken. Maar met geduld en volharding komt er zeker een mooi gerecht op tafel.
De bijdrage ‘Hij heeft Napoleon hier zien floreeren’. Honderdjarigen in regionale kranten verscheen in Vlaamse Stam, jg. 61, 2, april-mei-juni 2025, p. 140-149. Deze periodiek is ook te consulteren in de leeszaal van Liberas.
