Lokaal Liberaal. Een lijst met twee liberale burgemeesters

De volstrekte liberale meerderheid is er in Moerbeke anno 2024 nog steeds. Stijn De Schepper is er sinds 2023 burgemeester, nadat zijn voorganger Robby De Caluwé, aan de macht sinds 2013, vrij onverwachts ontslag heeft genomen om zich te concentreren op zijn nationaal mandaat als Kamerlid.

In Lokeren liggen de kaarten intussen enigszins anders. De christendemocratische hegemonie is er doorbroken en VLD/Open Vld levert er sinds 1995 de burgemeester. Vader Georges Anthuenis wordt na zes jaar (1995-2000) opgevolgd door zoon Filip. Die heeft eind 2024 vier ambtstermijnen achter de rug en heeft daardoor bijna het record van langst zetelende burgemeester beet. Enkel de katholiek August Raemdonck van Megrode (1863-1939) doet nog beter. Hij is burgemeester van 1908 tot aan zijn overlijden, maar met 4 jaar pauze omwille van de Eerste Wereldoorlog.

Lokeren en Moerbeke werken reeds op een aantal beleidsdomeinen samen. Zo heeft het lokale zorgbedrijf Sakura vestigingen in beide gemeenten. Niemand schrikt dan ook wanneer de twee gemeentebesturen hun intentie tot fusioneren bekendmaken. Bovendien stimuleert de Vlaamse overheid vrijwillige fusies door overname van schuld.

Een fusie van beide gemeenten impliceert ook een fusie van de twee lokale Open Vld-afdelingen. Zowel de Lokerse als de Moerbeekse liberalen zijn deze samensmelting zeer genegen, want samen maakt sterker. Er zijn immers flink wat twijfels over de op komst zijnde gemeenteraadsverkiezingen van 13 oktober 2024. Open Vld doet het allesbehalve goed in de nationale peilingen. Zal deze negatieve trend zich doortrekken op lokaal vlak? Ook de afschaffing van de stemplicht bij de gemeenteraadsverkiezingen (nu voor het eerst toegepast) zorgt voor zenuwachtigheid. Wat als de liberale achterban niet gaat stemmen?

In sommige middens - zowel in Lokeren als Moerbeke - klinkt ook een roep tot politieke vernieuwing. De Lokerse burgemeester Anthuenis is populair, maar kiezen de jongeren nog voor een vijftigplusser die al bijna een kwarteeuw aan de macht is? Of wordt het tijd voor een frisse wind doorheen het Lokerse stadhuis?

De Moerbeekse liberalen hebben ongeveer dezelfde zorgen. Hun almacht dateert nog uit de tijd van de familie Lippens, die tussen 1847 en 1967 vijf burgemeesters leverde en via de Sucrerie de Moerbeke¹ een belangrijke werkgever was.² Maar deze archaïsche situatie - met een sterke verwevenheid van politiek, economie en verenigingsleven - is sinds de sluiting (2007) en afbraak van de suikerfabriek langzaam afgebrokkeld.

Bij de liberale fusie hoort ook een nieuwe, fris klinkende naam die ook de connectie met de nationale partij Open Vld moet doen vergeten. De alliteratie “Liberaal Lokeren” (het oorspronkelijke idee van Anthuenis) ligt moeilijk bij de Moerbekenaren. Het neutralere “Lokaal Liberaal” is wel een haalbaar alternatief. Op 4 juni 2023 worden de nieuwe lijstnaam, het nieuwe logo en ook de lijsttrekker aan pers en bevolking voorgesteld.

Over de positie van Filip Anthuenis is geen discussie. Hij gaat voor het vijfde lijsttrekkerschap op rij. Maar de lijsttrekker heeft best wel wat kopzorgen. Hij droomt van een tandem met de burgemeester van Moerbeke als lijstduwer, maar Robby De Caluwé gooit met zijn plotse vertrek flink wat roet in het eten. Is de nieuwe burgemeester Stijn De Schepper een even sterk figuur? Bij de voorstelling van de lijstnaam en lijsttrekker wordt over zijn plaats niet gecommuniceerd. Pas wanneer in april 2024 de ontwerpkandidatenlijst door het bestuur van Lokaal Liberaal wordt goedgekeurd, blijkt De Schepper niet op de laatste maar op de derde plaats te staan. Tussen de twee burgemeesters in, staat de Lokerse schepen Claudine De Waele, een publiekslieveling en stemmentrekker. Oud-burgemeester Robby De Caluwé staat op een onopvallende 33ste plaats.

De lijst bestaat uit 37 kandidaten waarvan 11 uit Moerbeke, of net geen dertig procent. Lokeren telt ongeveer 43.500 inwoners en Moerbeke zo’n 6.500. De kleinste van de twee fusiegemeenten is dus sterk oververtegenwoordigd op deze kandidatenlijst.

Twee Lokaal Liberaal-kandidaten uit Moerbeke doen ook mee aan de parlementsverkiezingen van 9 juni 2024, dit keer wél onder de naam Open Vld. Uittredend Kamerlid Robby De Caluwé staat op de derde plaats van de Vlaamse lijst, een strijdplaats. De jonge schepen Sarah Poppe is lijstduwer bij de opvolgers voor de Kamer. Kandidaten uit Lokeren zijn er niet.

De verkiezingen zijn een afstraffing voor Open Vld die ook in Lokeren een slechte score neerzet: 9,3 % op de Vlaamse en 11,4 % op de Kamerlijst. Robby De Caluwé geraakt niet (her)verkozen. Anderzijds bevestigt hij met zijn persoonlijke score (4.006 voorkeurstemmen) dat hij kandidaat is voor een nieuw lokaal mandaat. Ook Sarah Poppe plaatst zich met haar 2.691 voorkeurstemmen duidelijk in de picture. Haar resultaat doet bij sommige Lokerse schepenen de wenkbrauwen fronsen.

Lokaal Liberaal haalt uiteindelijk 13 van de 37 zetels binnen en sluit (net als de voorbije drie legislaturen) een coalitie met CD&V (7 zetels). De “twee Filippen” (Anthuenis en Liebaut), twee zonen van twee oud-burgemeesters, gaan opnieuw met elkaar in zee, en samen hebben Lokaal Liberaal en CD&V een vrij nipte meerderheid van 20 op 37 zetels. Filip Antheunis start aan zijn vijfde termijn als burgemeester en mag zich klaarmaken om het record op zijn naam te schrijven. De liberale schepenmandaten worden netjes verdeeld: drie voor het oude Lokeren en drie voor het oude Moerbeke. In verhouding tot het bevolkingsaantal is ook in het nieuwe College van Burgemeester en Schepenen Moerbeke dus sterk oververtegenwoordigd.

Stijn De Schepper ruilt zijn burgemeesterssjerp voor een schepenmandaat (Onderwijs en Toerisme). Van de twee Moerbeekse liberalen die ook in juni kandideerden, wordt Sarah Poppe opnieuw schepen (Jeugd en Economie). Robby De Caluwé blijkt de grootste verliezer. Hij kan zijn persoonlijk resultaat van juni 2024 niet bevestigen, valt uit de boot als schepen en wordt gewoon gemeenteraadslid. Het doet vragen rijzen of zijn keuze om te stoppen als burgemeester van Moerbeke wel de juiste was.