Verkiezingen

Voor een erfgoedorganisatie als Liberas betekent het bewaren van verkiezingsmateriaal ook het bewaken van een collectief geheugen over democratische cultuur. Door historische verkiezingscampagnes te ontsluiten en te contextualiseren, maakt Liberas zichtbaar hoe liberale en vrijzinnige bewegingen door de decennia heen hun programma's en kandidaten hebben gepresenteerd, welke thema's telkens opnieuw centraal stonden en hoe de politieke taal evolueerde. Dat perspectief is meer dan historische nieuwsgierigheid: het biedt burgers, onderzoekers en journalisten een referentiekader om huidige verkiezingscampagnes kritisch te lezen — en om te begrijpen dat democratie geen eindpunt is, maar een voortdurend proces van debat, overtuiging en engagement.

Collectie

In 2024 ging volgens het gekozen jaarthema bijzondere aandacht naar archiefmateriaal dat in relatie stond tot de verschillende verkiezingsperiodes, in het bijzonder ook de Europese en sociale verkiezingen. Het publiek is via diverse mediakanalen opgeroepen om verkiezingserfgoed te bewaren en te bezorgen aan Liberas. Contacten worden gelegd om de overdracht van kabinetsarchieven te realiseren. Mandatarissen op de diverse niveaus (federaal, deelstaat, lokaal) worden eveneens benaderd.

Publiekswerking

Het jaarthema diende als inspiratie voor bijdragen en artikels op www.liberas.eu en www.liberasstories.eu, digitale publicaties (www.contemporanea.be) en gedrukte publicaties (Rechtuit, Kortweg, Het Volksbelang,…).
In het voorjaar van 2024 liep Lennert Feys in het kader van publieksgeschiedenis (UGent) stage bij Liberas. Hij ontwikkelde een educatief pakket rond verkiezingen voor leerlingen van de derde graad secundair onderwijs. Het idee was om jongeren te sensibiliseren, omdat zij vanaf 2024 voor het eerst vanaf 16 jaar voor de Europese verkiezingen kunnen stemmen. Met dit pakket leren jongeren kritisch nadenken, hun argumentatievaardigheden ontwikkelen en politieke processen begrijpen.

Digitalisering

In 2024 werden twee harvestoperaties van websites en sociale media uitgevoerd op basis van op voorhand opgestelde lijsten: één voor de Vlaamse en federale verkiezingen in juni en één voor de gemeente- en provincieraadsverkiezingen in oktober. De metadata werd toegevoegd aan het collectiebeheersysteem en werd raadpleegbaar via de website van Liberas. De websites zelf werden gekoppeld aan de metadata en opgeladen naar het e-depot (enkel te raadplegen in de leeszaal).

Onderzoek

Er vond een historische verkenning plaats rond de invoering van het algemeen meervoudig stemrecht op lokaal niveau, via een onderzoek naar de transformatie van de Liberale Associatie van Deinze tot de Liberale Volksgezinde Vereeniging van Deinze. Ook de bredere werking van 19de-eeuwse liberale kiesverenigingen werd in een apart artikel voor het voetlicht gebracht. De thematiek van het vrouwenstemrecht, in het bijzonder de lange en moeizame weg naar de opname van vrouwenstemrecht in het programma van Liberale Partij, kwam aan bod in zowel gedrukte als audiovisuele content. Een lezing over vrouwenstemrecht (in het kader van de lezingenreeks van het CSCT UGent, Geuzenhuis en Liberas) door Christoph De Spiegeleer werd opgenomen en op de YouTube-pagina van Liberas gepubliceerd.

Stagiair Nyala Nauwelaers (Master Gender en Diversiteit) deed onderzoek naar de houding van de liberale (vrouwen)beweging ten aanzien van genderquota, wat resulteerde in twee gepubliceerde teksten.

Referenties

Liberas zette in 2024 volop in op het thema verkiezingen. Lees er meer over via deze artikels: