Stories

‘De naam Moens zal voor altijd verbonden blijven met de kaatssport in Herdersem,’ verklaarde de voorzitter van de kaatsclub SV Herdersem in 2006.¹ Uit het beeldarchief van Henri Moens (1885-1971), voormalig kaatskampioen en burgemeester van Herdersem, blijkt duidelijk zijn grote passie voor de kaatssport. Vroeger werd deze volkssport veelvuldig gespeeld op pleinen en in straten en had vrijwel elk dorp een eigen kaatsploeg. Vandaag wordt het in Vlaanderen nog slechts op enkele plaatsen gespeeld, onder meer in het Herdersem van Moens. 

Op 10 mei 1940 vallen de Duitse troepen België binnen, na de editie van 14 mei 1940 stopt Het Laatste Nieuws met verschijnen. Terwijl de directie, een deel van de journalisten en andere personeelsleden eerst richting kust en vervolgens naar Frankrijk trekken, op de vlucht voor de Duitse opmars én in de hoop de krant vanop een alternatieve locatie te kunnen uitgeven, staat de tijd in Brussel niet stil. 

Nu Brussel bezet is, proberen enkele Duitse persofficieren de Brusselse kranten opnieuw van de persen te laten rollen, wat over het algemeen niet zo vlot lukt. Na vijf dagen herverschijnt voorlopig enkel La Nation Belge, onder strikte Duitse controle. Ondertussen bekijken Joris Van Acker, chef van de publiciteitsdienst van Het Laatste Nieuws, en Jacques Vink, afgevaardigd beheerder van Philips België, wat er moet gebeuren met de Duitse vraag om Het Laatste Nieuws opnieuw te laten verschijnen

In 1908 verwerft België door de overdracht van de Onafhankelijke Congostaat (Congo-Vrijstaat) een enorme kolonie, een gebied dat ongeveer tachtig keer groter is dan het ‘moederland’. Tot dat moment is dit gebied het persoonlijke bezit van de Belgische vorst Leopold II. De overdracht vormt het sluitstuk van een jarenlange campagne tegen de wantoestanden en het schrikbewind van het leopoldiaanse regime, die voortkomen uit een nietsontziend systeem van economische exploitatie.

Ontevredenheid met het status quo, eigenzinnigheid en ondernemingszin, dat zijn de ingrediënten die verweven zijn in het DNA van de politieke beweging Vivant. Tech-ondernemer en voetbalbestuurder Roland Duchâtelet is de geestelijke vader van dit links-liberale project.

In 2026 is het 65 jaar geleden dat Patrice Lumumba (1925-1961), de eerste premier van het onafhankelijke Congo, in koelen bloede werd vermoord. Naar aanleiding van die trieste verjaardag duiken we in dit eerste deel van een driedelige reeks in de erfgoedcollectie van Liberas op zoek naar sporen van Lumumba in de periode 1956-1959.

De tweede aflevering in deze reeks, over de periode 1959-1960, kan je hier raadplegen. De derde aflevering in deze reeks, over de periode 1960-1965, kan je hier raadplegen. 

Een ogenschijnlijk banaal handelsgeschil over pasta en citrusvruchten groeide in de jaren 1980 uit tot een structurele bron van spanning tussen Europa en de Verenigde Staten. De ‘Pasta War’ toont hoe handelsconflicten zich herhalen binnen wisselende politieke en economische omstandigheden, van 1986 tot 2026.

Een maaltijd in een Gentse herberg onder vrienden, meer dan anderhalve eeuw geleden, gaf aanleiding tot de oprichting van de meest succesvolle, intussen langst bestaande, liberale liefdadigheidskring van de stad. Tezelfdertijd stond de kring met de regelmaat van de klok - als lijdend voorwerp en instrument van zijn mecenassen - centraal in politiek getouwtrek en spierballengerol. 

Als gevolg van de Duitse inval van 10 mei 1940 trekt Julius Hoste samen met zijn gezin, enkele medewerkers en materiaal van Het Laatste Nieuws richting Belgische kust, in de hoop daar zijn krant vanuit onbezet gebied te kunnen uitgeven. Door de snelle Duitse opmars zijn ze echter al snel verplicht verder te vluchten richting Frankrijk, waar ze terechtkomen in en rond Limoges.

In de jaren 1970-1980 zijn er opvallend veel liberale politici actief in de pro-apartheidsorganisatie Protea. Verschillende motieven zoals anticommunisme, culturele verwantschap en economische belangen spelen mee in de keuze voor het lidmaatschap, ondanks hun officiële verwerping van rassendiscriminatie. Het liberale engagement in Protea leidt ook tot morele spanningen en controverse, zowel binnen als buiten de partij.

Armand de Perceval groeit op in een welgestelde familie, werkt kort als diplomaat in Parijs en stapt in 1848 zelfverzekerd de Kamer van Volksvertegenwoordigers binnen. In het halfrond verdedigt hij ‘vrijheid en solidariteit’, bestrijdt het pauperisme, pleit voor goedkoop krediet en kiest duidelijk de zijde van de Vlaamse zaak. Gaandeweg groeit hij uit tot een boegbeeld van het progressieve liberalisme. Maar in 1858 stort alles in door een zedenschandaal.

Acht maanden na het begin van de schemeroorlog is het dan op 10 mei 1940 zo ver. Duitse troepen gaan tot de aanval over en trekken in de vroege ochtend ook België binnen. Voor Het Laatste Nieuws begint de uitvoering van een - deels voorzien en deels geïmproviseerd - plan om de krant uit bezet gebied te houden.

In 2027 viert de Gentse zeehaven haar tweehonderdste verjaardag. Aan het einde van de negentiende eeuw bruist het Handelsdok al van activiteit. Tussen 1900 en 2000 levert de familie Reyniers over drie generaties heen scheepsagenten, bedrijfsleiders en bestuursleden. Zij geven het havenbedrijf mee vorm en bevorderen ook sociaal overleg in de Gentse haven, vooral via hun betrokkenheid bij de Association des Intérêts Maritimes de Gand, de latere Vereniging van Gentse Havengebonden Ondernemingen (VeGHO).

In 1945-46, op het puin van de Tweede Wereldoorlog, is de Liberale Partij zoekend naar een evenwicht tussen oude en nieuwe wegen. Het bezoek van William Beveridge, de ‘vader van de Britse welvaartsstaat’, eind 1946 wekt groot enthousiasme binnen de partij, die inmiddels besloten heeft de in de steigers staande Belgische verzorgingsstaat voluit te omarmen.

In de geschiedenis van de snelle professionalisering van de thuiszorg in het laatste kwart van de twintigste eeuw, speelt Solidariteit voor het Gezin een sleutelrol. De uitdagingen in die tijd zijn niet min. Vraag is of Solidariteit de structureel verankerde verzuiling die de zorgsector dreigt te hypothekeren zal kunnen overstijgen, misschien zelfs doorbreken.¹

De naam Marcella Michiels zal bij televisiehistorici niet meteen een belletje doen rinkelen.  Ze ging in 1954 aan de slag als regieassistente (‘scriptgirl’) bij de kersverse televisieafdeling van het Nationaal Instituut voor de Radio-Omroep (de voorloper van de Belgische Radio en Televisie-BRT). Uit haar persoonsarchief blijkt dat ze niet alleen achter de schermen een rol speelde in de Vlaamse televisiegeschiedenis, maar ook in de Vlaamse filmgeschiedenis.

‘Moge 1940 een werkelijken vrede brengen!’ Het is op 1 januari 1940 de ondertitel van het jaarlijkse nieuwjaarsbericht dat Het Laatste Nieuws aan haar lezers richt. Ondanks de internationale spanningen blijft de krant begin 1940 regelmatig de hoop koesteren en verspreiden dat het nog goed komt met die bizarre oorlog. Al neemt Julius Hoste achter de schermen ook wel zijn voorzorgen.

Op het einde van de jaren 1930 is Het Laatste Nieuws stevig gevestigd als grootste Nederlandstalige krant van België en heeft het alle redactionele en commerciële troeven in huis om op het elan van de voorbije jaren verder te gaan. Maar begin september 1939 wordt de oorlogsdreiging voor België zeer concreet. Hoe gaan Het Laatste Nieuws en eigenaar Julius Hoste met deze omstandigheden om?

Tijdens zijn lange leven toont Nico Gunzburg zich een man van veel kwaliteiten. Hij is zoon van een joodse familie en komt op jonge leeftijd vanuit Riga naar Antwerpen, waar hij een carrière uitbouwt als advocaat en hoogleraar. Als Vlaamsgezinde liberaal strijdt hij onder andere voor de vernederlandsing van de Gentse universiteit. Tot op hoge leeftijd blijft hij een mentor voor het liberalisme in Vlaanderen.

Hoewel haar naam vaak wordt geassocieerd met de abortuswet van 1990, is de invloed van de liberale feministe en politica Lucienne Herman-Michielsens op de hervorming van het huwelijksgoederenrecht in 1976 minstens even baanbrekend.